Yardım gecikebilecekken temel ilk yardım

Bu rehber bir ilk yardım kursunun yerini tutmaz. Mümkünse önce yerel acil numarasını arayın (örneğin 112, 911 veya 999) ve görevlinin söylediklerini yapın. Buradaki bir bilgi aldığınız ilk yardım eğitiminden farklıysa eğitiminizde öğrendiğinizi uygulayın.

Önce: tehlike ve yardım çağırma

• Yaklaşmanın güvenli olduğundan emin olun. Sonra kişiyi omuzlarından hafifçe sarsın ve yüksek sesle “İyi misiniz?” diye sorun.
• Tepki yok mu? Birinden acil numarayı aramasını isteyin ya da telefonunuzu hoparlöre alıp kendiniz arayın.

Bilinci kapalı ama nefes alıyor

• Hava yolunu açın: başı hafifçe geriye yatırın ve çeneyi kaldırın. En fazla 10 saniye boyunca bakarak, dinleyerek ve hissederek nefes alıp almadığını kontrol edin. Ara sıra görülen hırıltılı, kesik nefesler normal solunum sayılmaz.
• Kişi normal nefes alıyorsa onu derlenme pozisyonuna (yan yatış) getirin ve yardım çağırın.

Bilinci kapalı ve nefes almıyor: KPR

• Yakında varsa birinden otomatik eksternal defibrilatör (OED) getirmesini isteyin.
• Bir elinizin topuğunu göğsün ortasına koyun, diğer elinizi üstüne yerleştirin, kollarınız düz olsun. Göğsü 5–6 cm (yaklaşık 2 inç) bastırın, sonra göğsün tamamen eski haline gelmesine izin verin.
• Dakikada 100–120 kez bastırın.
• Eğitiminiz yok mu ya da suni solunum yapmak istemiyor musunuz? Kesintisiz göğüs basısı (yalnızca kalp masajı) yapın.
• Eğitimliyseniz 30 göğüs basısı, ardından 2 suni solunum yapın ve tekrarlayın.
• Ekip gelip işi devralana, kişi normal nefes almaya başlayana veya siz devam edemeyecek kadar yorulana kadar devam edin.

Defibrilatör (OED) kullanımı

• Cihazı açın ve sesli talimatlarını izleyin. Pedleri, resimde gösterildiği gibi çıplak göğse göğüs basısını durdurmadan yapıştırın.
• Cihaz şok önerirse herkesin geri çekilmesini söyleyin, ardından KPR’ye devam edin.

Ağır kanama

• Elinizde ne varsa onunla yaraya sıkıca bastırın ve acil numarayı arayın.
• Yardım gelene kadar bastırmaya devam edin. Kan bezi geçerse üstüne yeni bir bez koyun ve bastırmayı sürdürün.
• Yaraya saplanmış bir cisim varsa çıkarmayın, cismin çevresine bastırın.
• Turnike: yalnızca eğitimliyseniz veya acil çağrı görevlisi söylerse.

Şok

Kişi kan kaybından sonra solgun, soğuk ve sersem hale gelirse:

• Yaraya bastırmaya devam edin. Kişiyi yatırın ve bacaklarını vücut seviyesinin üzerine kaldırın.
• Mont veya battaniyeyle sıcak tutun ve onu sakinleştirin.

Yanıklar ve haşlanmalar

• Yanığı mümkün olan en kısa sürede 20 dakika boyunca serin akan suyun altında soğutun. Musluk yok mu? Serin şişe suyu veya ıslak bir havlu kullanın.
• Yanığın yakınındaki giysi ve takıları çıkarın, ama yanığa yapışmış olanlara dokunmayın.
• Üstüne streç film serin. Sarmayın.
• Tereyağı, krem veya yağ sürmeyin. Kabarcıkları patlatmayın, yapışkanlı yara bandı kullanmayın.
• Büyük veya derin yanıklarda; yüz, cinsel bölge veya kalçadaki yanıklarda; kimyasal ve elektrik yanıklarında acil yardım çağırın.

Boğulma / soluk borusuna yabancı cisim kaçması (yetişkin)

1. Kişiyi öksürmeye teşvik edin.
2. Öksüremiyor, konuşamıyor veya nefes alamıyorsa onu öne eğin ve kürek kemiklerinin arasına en fazla 5 kez sert sırt vuruşu yapın.
3. Hâlâ geçmedi mi? En fazla 5 kez karın basısı (Heimlich manevrası) yapın: arkasından kollarınızı beline dolayın ve göbeğin hemen üstünden içeri ve yukarı doğru çekin.
4. Hâlâ boğuluyorsa acil numarayı arayın ve tekrarlayın. Bilinci kapanırsa KPR’ye başlayın.

Bir yaşından küçük bebekler: karın basısı yapmayın. Bebeği yüzüstü uyluğunuzun üzerine yatırın ve en fazla 5 kez sırt vuruşu yapın.

İlk yardım çantanız

Evde ve arabada birer tane bulundurun. İçinde şunlar olsun:

• Steril gazlı bez, yara örtüleri, sargı bezi ve üçgen sargı
• Farklı boylarda yara bandı, flaster, antiseptik mendil, cımbız, termometre
• Lateks içermeyen eldiven, suni solunum için koruyucu maske/bariyer, acil durum (termal) battaniyesi
• Kendi ilaçlarınız, acil telefon numaraları ve basılı ilk yardım talimatları

Çantayı düzenli olarak kontrol edin, kullanılmış veya son kullanma tarihi geçmiş malzemeleri yenileyin.